- Wonen
De sociale status van jouw gemeente
DOSSIER
Betaalbaar en duurzaam wonen
Betaalbaar wonen is een steeds groter wordend probleem. Een woning kopen is voor steeds minder mensen een reële optie. De sociale huisvesting werkt met ellenlange wachtlijsten. Tot mensen terecht kunnen bij de sociale huisvesting moeten ze dus gaan zoeken naar een woning op de privé markt. De prijzen op de private markt zijn de laatste jaren spectaculair gestegen. Steeds meer mensen kunnen slechts een ongezonde woning betalen, waarbij de isolatie slecht is en waardoor ze opgezadeld worden met torenhoge energiefacturen. Daarnaast swingen ook de energieprijzen de pan uit en zorgen voor toenemende kosten. Vooral voor oudere, niet-aangepaste woningen is het probleem dubbel zo groot: niet alleen zijn dat de woningen waar vaak de minstbegoeden in wonen, te vaak gaat het hier ook om woningen die absoluut onvoldoende geïsoleerd zijn en waar je dus je geld voor energie bijna letterlijk door ramen en deuren opstookt.
SOCIALE HUISVESTING
Niettegenstaande de inspanningen van de huidige Vlaamse regering vragen het kleine aantal sociale huurwoningen in Vlaanderen en de lange wachtlijsten duidelijk om grotere inspanningen op dat vlak. Steden en gemeenten moeten gebruik maken van het volledige instrumentarium dat in de Vlaamse Wooncode is voorzien. VlaamsProgressieven wil dat er sturingsmechanismen ontwikkeld worden die investeringen in sociale huisvesting stimuleren, zowel positief (financiële beloning) als negatief (boetes voor gemeenten die hun verantwoordelijkheid terzake ontlopen). Het nieuw gecreëerde aanbod moet bovendien voldoende intern gediversifieerd zijn om tegemoet te komen aan de noden en behoeften van de brede waaier van verschillende doelgroepen. In de sociale huisvesting zijn bovendien nieuwe experimenten, investeringen in nieuwe woonvormen die de levenskwaliteit en duurzame bouwmaterialen bevorderen, en een goede architectuur noodzakelijk. De sociale huisvesting moet die historische traditie weer opnemen, ook voor de sociale huurwoningen die door private investeerders of door vormen van publiekprivate samenwerking tot stand komen. Sociale woonprojecten dienen ingebed te zijn binnen andere wijken of woongebieden binnen de stad. Mastodontprojecten of echte woonkazernes zijn uit den boze. VlaamsProgressieven meent dat een efficiënte aanpak van de sociale huisvesting alleen mogelijk is zonder overlapping van huisvestingsmaatschappijen en met één krachtige huisvestingsmaatschappij per stad. Dat kan ook op het niveau van de hele rasterstad of in een samenwerkingsvorm tussen gemeenten. De huidige instellingen zijn volgens VlaamsProgressieven overblijfselen uit een vroeger tijdperk die hun voeling met de huidige maatschappelijke noden verloren hebben. Bovendien is de versnippering mede oorzaak van de slechte financiële situatie van te kleine huisvestingsmaatschappijen. Dat verzwakt de al zwakke overheidsrol in ons land nog meer. VlaamsProgressieven is voorstander van één toewijzingsloket, dat een samenwerking moet zijn tussen het stadsbestuur en de huisvestingsmaatschappij. Hier wordt ook alle informatie over alle bestaande premies en steunmaatregelen gecentraliseerd. Ook hier dient de overheid zelf rechthebbenden op de hoogte te brengen. Sociale huisvestingsmaatschappijen moeten niet alleen investeren in stenen, maar moeten ook kunnen voldoen aan de sociale noden van de bewoners. Sociale diensten moeten voldoende uitgerust zijn om een goede communicatie met de huurders te organiseren, zelf te begeleiden waar het kan en door te verwijzen waar het moet. Nieuwe huurders moeten een goed onthaal krijgen. Ook bewonersparticipatie krijgt gaandeweg meer beleidsaandacht. Toch is bewonersbetrokkenheid nog steeds geen afdwingbaar recht. De overheid en de sociale huisvestingsmaatschappijen moeten de ervaringsdeskundigheid en het engagement van georganiseerde huurdersgroepen erkennen en hen waarderen als gelijke partners. VlaamsProgressieven wil dat huurdersverenigingen in rechte kunnen optreden wanneer het collectief belang van huurders in het gedrang is.
BETAALBAAR HUREN IN EEN PRIVATE WONING.
Zelfs een drastische verhoging van de sociale huurwoningvoorraad zal op korte termijn de behoeften niet dekken. De overheid moet daarom tussenkomen op de private huurmarkt. In de eerste plaats pleit VlaamsProgressieven voor het invoeren van niet-dwingende richthuurprijzen die als referentie dienen bij het zoeken naar een huurwoning. Deze worden opgesteld door paritaire huurcommissies, bestaande uit vertegenwoordigers van eigenaars, huurdersbonden, het OCMW, de lokale overheid, …. Hierbij wordt rekening gehouden met de regio, stad, wijk en de kwaliteit van de woning zelf. Daarnaast willen we door het invoeren van een hogere renovatiepremie, een verhoogde fiscale aftrekbaarheid van verbouwingskosten en een huurfonds ter compensatie van wanbetalers, eigenaars overtuigen om in een systeem van maximumhuurprijzen te stappen. Op voorwaarde dat de woning onder het systeem van de huurprijsmaxima valt, én de huurder aan bepaalde sociale voorwaarden voldoet, kan de verhuurder ook een verhuursubsidie krijgen. Om dit te financieren, dienen de fiscale voordelen verbonden aan het verwerven van een tweede eigendom afgeschaft te worden. VlaamsProgressieven wil ook een hervorming van het huursubsidiestelsel. Elke huurder met een bescheiden inkomen moet recht hebben op een huursubsidie. Dit kan sociale verdringing in wijken die gerenoveerd worden, tegengaan. Een veralgemening van de huursubsidies op de private huurmarkt mag niet leiden tot stijgende huurprijzen en moet daarom gekoppeld worden aan het hierboven voorgesteld systeem van beheersing en objectivering van de huurprijzen. Ook de kwaliteit van vele private huurwoningen is erbarmelijk. Daarom moet de overheid instrumenten gebruiken die verhuur laten afhangen van minimale woningkwaliteiten. VlaamsProgressieven is voorstander van de verplichting van een conformiteitsattest, dat de woning op basis van leefbaarheidscriteria bij het begin van elke nieuwe verhuurperiode, en minimum om de 3 jaar, verhuurbaar verklaart.
DUURZAAM WONEN
In de regering Verhofstadt II werden onder impuls van Staatssecretaris Els Van Weert (VlaamsProgressieven) een aantal initiatieven genomen om energiebesparende maatregelen te (pre)financieren. Zo werd het Fonds voor de Reductie van de Globale Energiekost (www.frge.be) opgestart. Dit energiebesparingsfonds komt tussenbeide in de financiering van structurele maatregelen om de energiefactuur te drukken in particuliere woningen voor de doelgroep van de meest behoeftigen en verstrekt goedkope leningen voor structurele maatregelen om de energiefactuur te drukken in woningen bezet door privé-personen en dienstig als hoofdverblijfplaats te bevorderen. Dit kan onder andere verwezenlijkt worden door gebruik te maken van derde-investeerdersmechanismen, waarbij de lening terugbetaald wordt à rato van de besparing op de energiefactuur. VlaamsProgressieven vraagt de verdere uitbouw van deze initiatieven, en als flankerende maatregel de invoering van rentesubsidies aan banken voor leningen voor energiebesparende maatregelen. Daarnaast bestaan nog verschillende andere energiefondsen (het Sociaal Stookoliefonds en het Fonds voor Gas en Elektricititeit in eerste instantie). De middelen van die verschillende energiefondsen moeten worden samengevoegd en verdeeld over twee nieuwe fondsen: één voor de begeleiding en de financiële steunverlening aan de meest hulpbehoevenden inzake energielevering (op die manier worden de onmiddellijk financiële noden gelenigd), te verdelen via de OCMW’s, en één voor ten gronde preventief werk inzake energiebesparing. Enkel op die manier kunnen we ervoor zorgen dat mensen er structureel op vooruit gaan. Enkel op die manier kunnen we ervoor zorgen dat de woonomstandigheden van mensen substantieel verbeteren, mét een positieve impact op de energiefactuur. Natuurlijk kent niet iedereen de weg naar energiebesparende maatregelen. Daarom stelt VlaamsProgressieven voor om lokale en laagdrempelige loketten voor energiebesparing in te voeren – een soort energotheker, naar analogie met de Immotheker – waar iedereen terecht kan voor technisch en financieel advies over duurzaam bouwen.
terug naar boven
DE SOCIALE STATUS VAN JOUW GEMEENTE 
Gemeenten zonder bijkomende sociale woningen (1997-2006) Bron: GIS en Kennisbeheer VMSW Wil je weten hoe jouw gemeente scoort op het vlak van (sociale) huisvesting? Klik dan hier en oordeel zelf …
terug naar boven
ACTIE Op 7 oktober voerde VlaamsProgressieven actie in Gent. Door met 30 personen één woning te bevolken toonden we aan wat het betekent indien je het huidige aantal wachtenden zou verdelen over het bestaande aanbod aan woningen. De actie leverde niet alleen mooie beelden op, maar toonde ook op pijnlijke wijze aan dat de weg naar een goed beleid nog lang is… Meer info over onze actie vind je hier.
terug naar boven
terug naar boven
LINKS Wil je graag meer weten over wonen of wil je bijkomende cijfergegevens? Dan kan je terecht op volgende links:
www.bouwenenwonen.be
www.vmsw.be
www.energiesparen.be
www.frge.be
terug naar boven